Shkodra - Informacion, lajmerime e kulture per shkoder e rrethina.- InfoShkodra.com

Ju jeni ketu: Home

Dorian Deltina: ADMINISTRATUM

Sunday, 09 September 2007

ADMINISTRATUM

Të jetosh në një pallat të ri në Tiranë (të pahipotekuar kuptohet) siç personalisht kam fatin të jetoj, është një luks në krahasim me banesat e tjera antes apo post vitit 90-të. Një nga motivet kryesore të shijes së kësaj jete të re është dhe shërbimi që na vjen sistematikisht nga profesioni më i ri në industrinë tonë të shërbimeve, administratori i pallatit. Zyrtar ose jozyrtar (titull joformal i lëshuar nga vetë banorët), administratori i eliminon qytetarëve një pjesë të barrës së rëndë të përballjes me administratën tonë publike. Kjo sigurisht nuk i shmang plotësisht skenat e shpeshta poshtë nëpër shkallë ku komshinj të shumtë ankohen, shfryjnë, zihen e më në fund bëjnë politikën e radhës përballë faturistit të KESH-it apo faturistit të ujësjellësit. Sadoqë indiferent për probleme kaq “të vogla”, është e pamundur të mos të të bien në sy “perlat” që kjo administratë shtetërore lëshon përditë. Të tilla perla të rastis ti shikosh dhe në media. Ja psh njëra nga të fundit: “fajin për vdekjen e kishin minatorët vetë…!?”. Pa harruar të ngushëlloj sinqerisht familjarët e minatorëve të Bulqizës që humbën jetën në minierë, është e pamundur të mos indinjohesh si njeri dhe si qytetar për të tillë papërgjegjshmëri dhe cinizëm ekstrem të kësaj administrate, konkretisht në këtë rast Drejtoria e Përgjithshme e Minierave. I ndodhur nën presionin e medias dhe opinionit publik, ministri përkatës u detyrua të pranonte se nuk ishte faji i minatorëve për kushtet e tmerrshme të sigurisë në minierë, por “rastësisht” harroi të thoshte nëse ishte marrë ndonjë masë administrative për personat përgjegjës.
Kritika më dashamirëse që mund ti adresohet kësaj guberne që aktualisht po qeveris Shqipërinë, është ajo për reformën tërësisht të dështuar në administratën tonë publike. Perlat të cilat çdo qytetar i dëgjon përditë nga kjo administratë janë kaq të shumta saqë vetëm Konica do të mund t’i stigmatizonte siç duhet me ndonjë pamflet të titulluar “Avokat Shiringa zbulon rrënjët e tragjikomedisë së ujit të pijshëm”. Ja psh njëra të cilën e kam dëgjuar dhe lexuar live: një miku im, titullar i një institucioni të nivelit të tretë në hierarkinë shtetërore i drejtohet një tjetër institucioni me një kërkesë për informacion. Përgjigjja e ardhur me firmë, vulë e protokoll i tejkalonte edhe fantazitë e mia më të shfrenuara rreth inkompetencës administrative! Ajo thoshte tekstualisht: “Ne nuk mund t’ua japim këtë informacion sepse ne nuk operojmë në bazë të ligjeve që operoni ju, por në bazë ligjesh të tjera të cilat janë sekret”!? Sigurisht që eksperti që kishte hartuar shkresën do të ketë nja 10 vjet që punon në administratën publike dhe prandaj jo më kot quhet “ekspert”. Një ekspertizë kaq të lartë do ta vlerësoja me një përcaktor eksklamativ të thjeshtë dhe domethënës: “fantazi”. Është ky përcaktori me të cilin në dialektin kosovar, bashkëkombësit tanë të përtej kufirit përshkruajnë një situatë aq të bukur dhe të mirë saqë nuk tingëllon si reale por si fantastike. Dhe më fantastikja nuk është kjo, por efiçenca po kaq e lartë e kësaj administrate. Duhet shembull për këtë? Sigurisht! Ja shembulli: për të na e “faturuar” siç duhet ujin e pijshëm ne qytetarëve vdekatarë të zakonshëm, Ujësjellësi i Tiranës ka angazhuar me punë nja 800 e ca më tepër faturistë vetëm për Tiranën qytet. Kam përshtypjen që po kaq njerëz homologë të faturistëve tanë, faturojnë ujin e shpenzuar nga qytetarët e të gjithë Bashkimit Europian. Fantazi!

***

Përpara diçka më tepër se një viti, kryeministri Berisha artikuloi publikisht strategjinë e re për nxitjen e investimeve dhe zhvillimit ekonomik “Shqipëria 1 euro”. Kjo iniciativë e cila tingëllon e lavdërueshme në thelbin, vizionin dhe motivin e saj kryesor u cilësua nga opozita si tollumbacja mediatike e radhës e kryeministrit. Cilin nga variantet duhet të besojë qytetari vdekatar i zakonshëm? Nuk ka aspak faj sikur të besojë këtë të dytën. Nuk ka faj sepse ai nuk mund ta perceptojë dot betejën shkresore e burokratike dhe labirintet e pafundme me të cilat vizioni dhe iniciativa politike duhet të përballet përpara sesa së paku të kodifikohet në ligj a vendim qeverie e le më pastaj të implementohet e të lidhë fryte. Filozofia e administratës tonë publike është tërësisht stanjative, anti ndryshim dhe anti reformë. Përgjegjësinë për këtë sigurisht nuk e ka vetëm ajo vetë. Një nga ministrat e kabinetit gubernativ deklaroi publikisht para pak kohësh se nismat politike të qeverisë humbisnin në vesin e administratës për të gjetur pengesa burokratike kudo dhe për të mos i zbatuar reformat. Sigurisht që kjo është e vërtetë, por ec e merre vesh sesi mund ta thotë këtë një ministër i cili e ka vetë përgjegjësinë direkte për ta reformuar dhe vënë në shina administratën e vet. Rasti tjetër i ngjashëm i një deklarate të tillë erdhi pak më vonë kur vetë kryeministri në një mbledhje qeverie “i tërhoqi veshin” njërit prej vartësve te vet direktë duke i thënë se integrimi kërkon specialistë e jo fryrje fiktive të administratës. Presioni mediatik për një krisje të supozuar brenda qeverisë bëri që deklarata të tërhiqej menjëherë të nesërmen, por thelbi i saj të mbetej.
Qeveria deri tani ka bërë shumë pak për të reformuar seriozisht një administratë publike të mykur dhe të ligështuar nën peshën e tarafeve, nepotizmit, burokracisë stanjative dhe mentalitetit bajraktar. Vetëm një amendim i ligjit “Për konfliktin e interesave në ushtrimin e funksioneve publike” dhe një vendim qeverie mbi shpërblimin shtesë të zyrtarëve me grada e tituj shkencorë janë me të vërtetë pak. Dhe nga ana tjetër, kryesorja nuk është sasia (e cila më së fundmi po reduktohet) por cilësia. Reforma administrative e thellë dhe e mirëfilltë ka shumë kohë që është bërë domosdoshmëri dhe nuk mund të bëhet thjesht duke shkurtuar vende pune. Kjo kërkesë e kohës bëri që pozita e sotme ta përfshinte këtë reformë në programin politik, reformë që inspirohej që nga sllogani elektoral i ish-opozitës. Por mjerisht reforma nuk u orientua që në fillim në bazë të një platforme të plotë politike por mbeti thjesht vullnet dhe orientim personal i drejtuesve të institucioneve. Kjo bëri që reforma të kthehej në pseudoreformë dhe përfundimi ishte që zyrtarë të larguar nga një institucion për shkelje apo inkompetencë të shkonin “me ngritje” në një institucion tjetër. Nuk po përmend këtu edhe situatën e zakonshme ku administrata mbushet lumë me militantë të punësuar jashtë çdo lloj kriteri profesional por brenda të gjitha kritereve klanore. Nëse kjo situatë do të vazhdojë, iniciativat politike dhe reformat e qeverisë do të vazhdojnë të mbeten peng i zyrave dhe shkresurinave të pluhurosura sirtareve. Aspak “fantazi” per këtë gubernë sepse kjo nuk mund ti serviret qytetarëve si alibi për dështimin e reformave. Aq më tepër që, fatmirësisht, shqiptarët po bëhen gjithnjë e më cinikë dhe pragmatistë para kutive të votimit dhe kjo u dëshmua më së miri në zgjedhjet e fundit lokale.
Tronditjet e herëpashershme mbi administratën shtetërore të këtij vendi kanë shërbyer si një sitë për të nxjerrë jashtë saj ujin e pastër dhe të mirë dhe për të lënë brenda llumin. Në vitin 1945, komunistët e ndërtuan administratën me injorantë dhe hoqën nga puna e persekutuan intelektualët e shkolluar në perëndim. Në 1991, “të penduarve” brenda natës dhe servilëve të çdo lloj sistemi iu shtuan dhe një dorë e mirë zyrtarësh të ardhur nga lumpenproletariati “djathtist”. Në 1997, anëtarët e komiteteve të shpëtimit ju vërsulën zyrave të shtetit të tharë si mos më keq për ndonjë lek dhe me fytin që ju kumbiste nga tharja si çezmat kur ikën uji. Qeveria aktuale ka shansin dhe përgjegjësinë historike për të filluar realisht ndërtimin afatgjatë të një administrate publike moderne dhe profesionale, zyrtarët e së cilës të paktën të mos jenë inferiorë edhe ndaj gjimnazistëve dhe të mos e shohin kompjuterin si lubi. Por mesa duket, me një qeveri të ngërthyer në politikën shqiptare të ditës dhe pa një platformë të plotë politike për reformën administrative, kjo reformë nuk ka gjasa të bëhet siç duhet.

***

Më ka qëlluar nja dy a tri herë që miq të mi që kishin marrë premtimin për tu punësuar në administratë të më kërkonin dokumentat (diplomën etj) për t’i futur fiktivisht në procedurat e konkurrimit sa për të plotësuar numrin e konkurrentëve që kërkon ligji. Kjo është diçka që ndodh kaq rëndom sa do të habitesha me të vërtetë shumë sikur të merrja vesh që ndonjë procedurë konkurrimi ka qenë reale dhe kompetitive. Dhe unë sigurisht që ja kam dhënë miqve të mi dokumentat! Për këtë arsye dhe për ta zbutur disi sensin kritik dhe cinik të këtij opinioni po e rreshtoj dhe veten te përgjegjësit e situatës që përshkrova më sipër. Përgjegjës pra për një administratë të tillë statike dhe të dallueshme nga njerëzit e tjerë që nuk janë pjesë e saj aq sa do ta cilësoja pa frikë si një strata sociale të dallueshme nga shtresat e tjera. Pra nëse nga këndveshtrimi zyrtar termi i saktë është administratë, nga këndvështrimi social mund të ishte administratum. Lind pyetja: cili është stereotipi që përfaqëson këtë shtresë (por jo të gjithë atë kuptohet), që përfaqëson kuintesencën e kësaj strata, që përfaqëson këtë administratum? Ja një pergjigje e mundshme: kunati apo kushëriri i Filanit, i paaftë, servil me shpinë në formë ure, me bark kërcyer, i diplomuar për rusisht apo juridik me korrespondencë, “ekspert” i ekonomisë, diplomacisë dhe integrimit euroatlantik… Fantazi!

DORIAN DELTINA

Opera Mrika

L A J M E R I M E KULTURORE

EDUARD JUBANI live koncert

Me date 20 nentor 2008 ora 18:00 ne Teatrin "Migjeni". EDUARD JUBANI live koncert.

Koha Shkoder online

Shkoder, Albania

Temp:	10°C
Mes.:	10°C
Lag.:	95%

Shpejt.:	18 km/h
Drejtimi:	50°
Barom.:	1009.1 mb

Vizitore: 1495851

Harta e klikimeve

Parashikimi kohes

Parashikimi i kohes per10 ditet e ardheshme n`Shkoder

Shkolla Prenke Jakova

Bashkohu edhe ti ne grupin e
Lliceut Artistik Prenke Jakova!
Kliko ketu!

PUBLIKO DHE TI

Dëshiron te publikosh diçka qe mendon se eshte ne sherbim te komunitetit te qytetit tend?!!
Eshte e thjeshte mjafton vetem te dergosh email:
Kjo adrese e-maili mbrohet nga spam, aktivizoni java script per ta pare